ماهیت اتهامات مجدد علیه برنامه هسته ای ایران، فنی نیست

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، غلامحسین درزی سفیر و معاون نمایندگی ایران نزد سازمان ملل در نامه روز پنجشنبه خود به وقت نیویورک (10 سپتامبر 2026 برابر با 19 شهریور 1405) در نامه ای به سفیر و نماینده دائم فرانسه در سازمان ملل که رئیس شورای امنیت در ماه جاری میلادی (سپتامبر) است، در باره نشست این شورا در خصوص ایران افزود: نشست مربوط به آنچه «فعالیت کمیته 1737» خوانده می شود، سوءاستفاده آشکار از رویه و صلاحیت شورای امنیت است.

دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل تصریح کرد: موضع ایران روشن، مستمر و به طور رسمی از جمله در مکاتبات رسمی ایران با دبیرکل و رئیس شورای امنیت ثبت شده است. قطعنامه 2231 در تاریخ 18 اکتبر 2025 منقضی شد. از آن تاریخ، تمامی مفاد، اقدامات و محدودیت های مرتبط با موضوع هسته ای به طور دائمی خاتمه یافت؛ شورای امنیت رسیدگی خود به موضوع هسته ای ایران را به پایان رساند و موضوع دستور کار «عدم اشاعه» نیز از دستور کار شورا حذف شد.

درزی تاکید کرد: «علاوه بر این، سازوکار موسوم به «بازگشت خودکار تحریم ها» (Snapback) هرگز از سوی سه کشور اروپایی (E 3) فعال نشد، زیرا آنها از جایگاه حقوقی لازم برای توسل به این سازوکار برخوردار نبودند؛ چراکه به تعهدات خود بر اساس برجام و قطعنامه 2231 شورای امنیت عمل نکرده بودند.»

متن نامه سفیر و معاون نمایندگی ایران نزد سازمان ملل به شرح زیر است:

بسم الله الرحمن الرحیم

عالیجناب.

پیرو نشست شورای امنیت که امروز، 10 سپتامبر 2026، ذیل دستور کار «عدم اشاعه» برگزار شد، اینجانب مایلم مراتب زیر را به استحضار جنابعالی برسانم.

جمهوری اسلامی ایران، اتهامات بی اساس و تحریف های مطرح شده از سوی برخی اعضا در این نشست در خصوص برنامه هسته ای صلح آمیز ایران را قاطعانه رد می کند و مایل است موارد زیر به عنوان سوابق شورای امنیت ثبت شود:

1. نشست مربوط به آنچه «فعالیت کمیته 1737» خوانده می شود، سوءاستفاده آشکار از رویه و صلاحیت شورای امنیت است. موضع ایران روشن، مستمر و به طور رسمی ثبت شده است؛ از جمله در مکاتبات رسمی ایران با دبیرکل و رئیس شورای امنیت. قطعنامه 2231 در تاریخ 18 اکتبر 2025 منقضی شد. از آن تاریخ، تمامی مفاد، اقدامات و محدودیت های مرتبط با موضوع هسته ای به طور دائمی خاتمه یافت؛ شورای امنیت رسیدگی خود به موضوع هسته ای ایران را به پایان رساند و موضوع دستور کار «عدم اشاعه» نیز از دستور کار شورا حذف شد. علاوه بر این، سازوکار موسوم به «بازگشت خودکار تحریم ها» (Snapback) هرگز از سوی سه کشور اروپایی (E 3) فعال نشد، زیرا آنها از جایگاه حقوقی لازم برای توسل به این سازوکار برخوردار نبودند؛ چراکه به تعهدات خود بر اساس برجام و قطعنامه 2231 شورای امنیت عمل نکرده بودند.

2. ریشه های اصلی وضعیت کنونی، در درجه نخست، در حملات غیرقانونی ایالات متحده و رژیم اسرائیل علیه تاسیسات هسته ای صلح آمیز و تحت پادمان ایران نهفته است.

طی دو سال گذشته، در حالی که ایران با حسن نیت و به طور فعال در مسیر مذاکره و دیپلماسی حرکت می کرد، ایالات متحده و رژیم اسرائیل حملات غیرقانونی و اقدامات تجاوزکارانه مجرمانه ای را علیه زیرساخت های غیرنظامی ایران، از جمله تاسیسات هسته ای صلح آمیز و تحت پادمان آن، انجام دادند. این حملات مصداق اعمال تجاوزکارانه و نقض فاحش منشور ملل متحد و ممنوعیت آمره استفاده یا تهدید به استفاده از زور در حقوق بین الملل است و همچنین با قطعنامه های مرتبط مجمع عمومی و شورای امنیت و نیز تصمیمات و قطعنامه های آژانس بین المللی انرژی اتمی مغایرت دارد؛ اسناد و تصمیماتی که بر اصل بنیادین عدم هدف قرار دادن یا حمله به تاسیسات هسته ای تحت پادمان تأکید دارند. ایالات متحده آمریکا با حمله به تاسیسات هسته ای تحت پادمان و تهدید های مکرر به انجام حملات بیشتر، اعتماد به نظام پادمان ها را به شدت تضعیف کرده و رژیم عدم اشاعه را نیز خدشه دار ساخته است.

3. اتهامات مجدد علیه برنامه هسته ای صلح آمیز ایران، ماهیتی سیاسی دارند و نه فنی. ایران از سال 1970 عضو متعهد پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای (NPT) بوده است. برنامه هسته ای ایران نیز نزدیک به 25 سال تحت نظارت گسترده آژانس بین المللی انرژی اتمی قرار داشته است. آژانس هیچ گونه انحراف مواد هسته ای در ایران را گزارش نکرده است. این سابقه باید به صورت عینی و بی طرفانه مورد ارزیابی قرار گیرد. آژانس بین المللی انرژی اتمی باید همچنان نهادی بی طرف، حرفه ای، مستقل و غیرسیاسی باقی بماند.

عدم پرداختن مناسب به حملات غیرقانونی علیه تاسیسات هسته ای تحت پادمان ایران، از جمله در قطعنامه اخیر شورای حکام، نگرانی های جدی درباره توازن نهادی و اعتبار آژانس ایجاد می کند. فشار سیاسی نمی تواند جایگزین یک ارزیابی عینی از وضعیت پادمان ها شود.

4. قطعنامه غیراجماعی شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی که در 9 سپتامبر 2026 به تصویب رسید، ناشی از ملاحظات سیاسی ایالات متحده آمریکا و کشور های E 3 تصویب شد و فاقد الزامات عینیت و بی طرفی می باشد. این قطعنامه، همانند قطعنامه های پیشین، در قبال حملات غیرقانونی و مجرمانه ایالات متحده و رژیم اسرائیل علیه تاسیسات هسته ای تحت پادمان ایران سکوت کرده است.

5. نشست ها و رویه های شورای امنیت نباید برای طرح اتهامات سیاسی یا اثبات نشده علیه کشور های عضو، یا برای فراهم کردن پوشش سیاسی برای اقدامات غیرقانونی، مورد سوءاستفاده قرار گیرد. اقدام صرفاً شکلی و آیینی، به خودی خود نمی تواند به ادعا های فاقد پشتوانه مشروعیت ببخشد. ریاست شورا در این زمینه مسئولیت ویژه ای بر عهده دارد. از این رو، ایران از شورای امنیت می خواهد به طور کامل به منشور ملل متحد و حقوق بین الملل پایبند باشد و تلاش های فرصت طلبانه و عامدانه ایالات متحده امریکا و برخی اعضا برای سیاسی سازی یا ابزاری کردن رویه ها، نشست ها و سازوکار های شورای امنیت، با هدف پیشبرد روایت ها و ادعا های سیاسی و مغرضانه خود را رد کند.

موجب امتنان خواهد بود چنانچه دستور فرمایید این نامه به عنوان سند رسمی شورای امنیت منتشر و میان اعضای شورا توزیع شود.

لطفاً، عالیجناب، مراتب احترامات فائقه اینجانب را پذیرا باشید.

غلامحسین درزی

سفیر و کاردار